Οφθαλμικές φλεγμονές – Ραγοειδίτιδα

Η ραγοειδίτιδα είναι φλεγμονή του ραγοειδούς χιτώνα, του ενδιάμεσου στρώματος του ματιού που περιλαμβάνει πυκνό δίκτυο αιμοφόρων αγγείων και θρέφει ζωτικά τμήματα, όπως τον αμφιβληστροειδή.
Είναι μια σοβαρή οφθαλμική πάθηση που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την όραση, ακόμη και όταν τα συμπτώματα ξεκινούν με ήπια ερυθρότητα.

Ο οφθαλμός αποτελείται από τρεις χιτώνες:

• Σκληρός (εξωτερικός)
• Ραγοειδής (μεσαίος – χοριοειδής, ακτινωτό σώμα, ίριδα)
• Αμφιβληστροειδής (εσωτερικός, φωτοευαίσθητος)

Η φλεγμονή στον ραγοειδή μπορεί να επηρεάσει κάθε έναν από αυτούς τους τομείς, οδηγώντας σε διαφορετικούς τύπους ραγοειδίτιδας.

Η ραγοειδίτιδα μπορεί να εμφανιστεί αιφνίδια ή σταδιακά και τα συμπτώματα συχνά συγχέονται με «απλό ερεθισμό»:

• Ευαισθησία στο φως
• Θολή όραση
• Πόνος στο μάτι
• Μυγάκια
• Ερυθρότητα του ματιού

Ακόμη και ήπια ερυθρότητα μπορεί να υποκρύπτει σοβαρή φλεγμονή, γι’ αυτό απαιτείται άμεση εξέταση.

Η ραγοειδίτιδα είναι πολυπαραγοντική πάθηση. Προκαλείται από:

• Ιοί: έρπης, ζωστήρας, ανεμευλογιά
• Μύκητες: ιστοπλάσμωση
• Παράσιτα: τοξοπλάσμωση

• Συστηματικές παθήσεις (αρθρίτιδες, σαρκοείδωση, παθήσεις κολλαγόνου)
• Αυτοάνοσα νοσήματα
• Τραύμα
• Μετεγχειρητικές αντιδράσεις

Σημαντικό: Σε πολλές περιπτώσεις η αιτία παραμένει αγνώστου προέλευσης.

Η ταξινόμηση γίνεται ανάλογα με τη θέση της φλεγμονής:

Αφορά την ίριδα.

• Απότομη έναρξη
• Συχνά επώδυνη
• Διαρκεί συνήθως 6–8 εβδομάδες

Προσβάλλει το μέσο τμήμα του ραγοειδούς.

• Επηρεάζει τον μυ της προσαρμογής
• Μπορεί να έχει υποτροπιάζουσα πορεία

Αφορά το οπίσθιο τμήμα του ραγοειδούς.

• Συχνά χρόνια πάθηση
• Μπορεί να επηρεάσει μόνιμα τον αμφιβληστροειδή αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα

Η ραγοειδίτιδα απαιτεί άμεση εκτίμηση, καθώς η καθυστερημένη αντιμετώπιση μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη απώλεια όρασης.

Η διάγνωση περιλαμβάνει:

• Πλήρη οφθαλμολογική εξέταση
• Εξέταση του βυθού
• OCT και άλλες παρακλινικές εξετάσεις όπου χρειάζεται
• Εξετάσεις αίματος ή παραπομπή σε παθολόγο/ρευματολόγο, αν υπάρχει υποψία συστηματικής νόσου

Ο συνδυασμός κλινικής αξιολόγησης και εργαστηριακού ελέγχου βοηθά στον εντοπισμό της αιτίας και στην ορθή θεραπεία.

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο και τη βαρύτητα της φλεγμονής.

• Κολλύρια κορτιζόνης (ιδίως σε πρόσθια και ενδιάμεση ραγοειδίτιδα)
• Μυδριατικά κολλύρια για μείωση του πόνου και πρόληψη συμφύσεων

• Κορτιζόνη από το στόμα
• Ανοσοκατασταλτικά φάρμακα σε χρόνια ή βαριά περιστατικά
• Βιολογικοί παράγοντες σε επιμένουσες ή αυτοάνοσες μορφές

• Ενδοφθάλμιες ή περιοφθαλμικές ενέσεις κορτιζόνης
• Ενθέματα βραδείας αποδέσμευσης για μακροχρόνιο έλεγχο της φλεγμονής

Η έγκαιρη θεραπεία είναι κρίσιμη για την προστασία της όρασης.

Αν η ραγοειδίτιδα δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, μπορεί να οδηγήσει σε:

• Γλαύκωμα
• Καταρράκτη
• Νεοαγγείωση
• Βλάβες στον αμφιβληστροειδή
• Μόνιμη απώλεια όρασης

Οι επιπλοκές αντιμετωπίζονται ξεχωριστά, συχνά με κολλύρια ή χειρουργικές επεμβάσεις.

• Κόκκινο μάτι που δεν υποχωρεί
• Αιφνίδια θολή όραση
• Πόνος στο μάτι ή φωτοφοβία
• Εμφάνιση μυγακίων ή σκιών

Ακόμη και ήπιο σύμπτωμα μπορεί να είναι ένδειξη σοβαρής φλεγμονής και απαιτεί άμεση αξιολόγηση.