Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια

Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι μία από τις συχνότερες επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη και μία από τις κυριότερες αιτίες απώλειας όρασης σε ενήλικες.
Όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα παραμένουν αυξημένα, τα μικρά αγγεία του αμφιβληστροειδούς —του φωτοευαίσθητου χιτώνα που λειτουργεί όπως το «φίλμ» της κάμερας— υφίστανται βλάβες. Αυτές οι βλάβες μπορεί να προκαλέσουν:

• διαρροή αίματος ή υγρού
• οίδημα στην περιοχή της ωχράς κηλίδας
• απόφραξη αγγείων
• ανάπτυξη παθολογικών νεοαγγείων
• αποκόλληση αμφιβληστροειδούς
• επικίνδυνη αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης

Χωρίς έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, η πάθηση μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή, ακόμη και μόνιμη απώλεια της όρασης.

1. Μη παραγωγική (υποστρώματος) αμφιβληστροειδοπάθεια

Αποτελεί το πρώιμο στάδιο της πάθησης.
Στο στάδιο αυτό:

• μικρά αγγεία διαρρέουν αίμα ή υγρό
• δημιουργούνται εξιδρώματα
• ο αμφιβληστροειδής παχαίνει (οίδημα)
• ορισμένα τριχοειδή αποφράσσονται (ισχαιμία)

Συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα και η όραση παραμένει καλή, γεγονός που καθιστά τον ετήσιο έλεγχο απολύτως απαραίτητο.

Οίδημα της ωχράς κηλίδας

Η συχνότερη αιτία μείωσης της όρασης στους διαβητικούς.
Το υγρό που διαρρέει συγκεντρώνεται στην ωχρά —την περιοχή υπεύθυνη για την κεντρική, ευκρινή όραση.

Ισχαιμία της ωχράς κηλίδας

Τα αγγεία που την τροφοδοτούν αποφράσσονται → προκαλείται σημαντική μείωση της όρασης.

Είναι το προχωρημένο στάδιο και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές, απειλητικές για την όραση επιπλοκές.

Ο αμφιβληστροειδής —σε συνθήκες χαμηλής αιμάτωσης— παράγει παθολογικά νεοαγγεία. Τα νεοαγγεία αυτά:

• είναι εύθραυστα
• αιμορραγούν εύκολα
• συνοδεύονται από ουλώδη ιστό
• προκαλούν «έλξεις» στον αμφιβληστροειδή

Επιπλοκές παραγωγικού σταδίου:

• Αιμορραγία υαλοειδούς → μυγάκια, θολή ή πλήρης απώλεια όρασης
• Ελκτική αποκόλληση αμφιβληστροειδούς → σοβαρή μόνιμη απώλεια όρασης
• Νεοαγγειακό γλαύκωμα → απότομη αύξηση ενδοφθάλμιας πίεσης, απειλή για το οπτικό νεύρο

Στα αρχικά στάδια δεν υπάρχουν συμπτώματα.
Καθώς η πάθηση εξελίσσεται, μπορεί να εμφανιστούν:

• θόλωση όρασης
• δυσκολία στο διάβασμα
• ευθείες γραμμές που φαίνονται κυματιστές
• σκοτεινά σημεία στο κέντρο της όρασης
• «μυγάκια» (floaters)
• ξαφνική απώλεια όρασης (αιμορραγία υαλοειδούς)
• πόνος ή ερυθρότητα σε νεοαγγειακό γλαύκωμα

Η απουσία συμπτωμάτων ΔΕΝ αποκλείει την ύπαρξη σοβαρής νόσου.

Η διάγνωση γίνεται με πλήρη οφθαλμολογική εκτίμηση που περιλαμβάνει:

Αξιολογεί αγγεία, εξιδρώματα, αιμορραγίες και νεοαγγεία.

Χαρτογραφεί την κυκλοφορία του αίματος στον αμφιβληστροειδή και αναδεικνύει διαρροές.

Απεικονίζει με υψηλή ευκρίνεια την περιοχή της ωχράς και ανιχνεύει οίδημα ή ισχαιμία.

Στην Athens Vision χρησιμοποιούμε τελευταίας γενιάς συστήματα OCT, που προσφέρουν εξαιρετική ανάλυση και ακριβή παρακολούθηση της νόσου.

1. Πρόληψη – η σημαντικότερη θεραπεία

Μεγάλα διεθνή επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι:

• Αυστηρή ρύθμιση γλυκόζης
• Έλεγχος αρτηριακής πίεσης
• Ρύθμιση λιπιδίων

μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εξέλιξης της αμφιβληστροειδοπάθειας και της απώλειας όρασης.

Χρησιμοποιείται σε πολλές μορφές της νόσου:

Laser ωχράς (για οίδημα)

• Στοχεύει τα αγγεία που διαρρέουν
• Σταθεροποιεί την όραση
• Σε ορισμένες περιπτώσεις προσφέρει και βελτίωση

Περιφερικό laser (PRP) για παραγωγικό στάδιο

• Εφαρμόζεται σε όλη την περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς
• Μειώνει την παραγωγή παθολογικών νεοαγγείων
• Προλαμβάνει αιμορραγίες και μελλοντικές αποκολλήσεις

Το laser δεν θεραπεύει τη νόσο, αλλά προλαμβάνει τις επικίνδυνες επιπλοκές της.

Χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα σε οίδημα ωχράς και παραγωγική αμφιβληστροειδοπάθεια.

Αντι-VEGF φαρμακοθεραπεία

Αναστέλλει την ανάπτυξη των νεοαγγείων και μειώνει τη διαρροή υγρού.

Κορτιζόνη (ενέσιμη ή εμφυτεύσιμη)

Χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις για μείωση του οιδήματος.

Συχνά συνδυάζονται με laser για βέλτιστο αποτέλεσμα.

Ενδείκνυται σε:

• επίμονη αιμορραγία υαλοειδούς
• ελκτική αποκόλληση αμφιβληστροειδούς
• εκτεταμένη παραγωγική νόσο

Κατά τη διάρκεια της επέμβασης αφαιρείται το αιμοβριθές υαλοειδές και αποκαθίσταται η ανατομία του βυθού.
Εφαρμόζουμε ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές χωρίς ράμματα, όπου αυτό είναι ασφαλές.

Τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, σε όλους τους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη.

Πιο συχνά όταν:

• υπάρχει ήδη αμφιβληστροειδοπάθεια
• συνυπάρχει οίδημα ωχράς
• υπάρχει προχωρημένη νόσος
• σχεδιάζεται κύηση (σε γυναίκες με ΣΔ)

Η έγκαιρη διάγνωση προλαμβάνει την απώλεια όρασης σε συντριπτικό ποσοστό περιπτώσεων.

Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια είναι μια σοβαρή, αλλά σε μεγάλο βαθμό προλήψιμη και αντιμετωπίσιμη πάθηση.
Με σωστή ρύθμιση του διαβήτη, συστηματικό οφθαλμολογικό έλεγχο και έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση, οι περισσότεροι ασθενείς διατηρούν καλή και λειτουργική όραση για όλη τους τη ζωή.