Αμφιβληστροειδοπάθεια της Προωρότητας

Η Αμφιβληστροειδοπάθεια της Προωρότητας είναι μια πάθηση του αμφιβληστροειδούς που εμφανίζεται σε πρόωρα νεογνά, ιδιαίτερα σε εκείνα με βάρος γέννησης κάτω από 1250 g και ηλικία κύησης μικρότερη από 32 εβδομάδες. Προκαλείται από ανώμαλη ανάπτυξη των αγγείων του αμφιβληστροειδούς και, χωρίς έγκαιρη αντιμετώπιση, μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή απώλεια όρασης. Αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες παιδικής τύφλωσης παγκοσμίως.

Η σύγχρονη νεογνολογία έχει αυξήσει την επιβίωση πρόωρων νεογνών, όμως αυτά τα βρέφη διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της πάθησης. Η απότομη μετάβαση από το χαμηλό οξυγόνο ενδομητρίως στο υψηλότερο οξυγόνο της Μονάδας Νεογνών μπορεί να διαταράξει την ομαλή ανάπτυξη των αγγείων. Επιπλέον, παράγοντες όπως αναιμία, μεταγγίσεις, λοιμώξεις, εγκεφαλική αιμορραγία ή αναπνευστικά προβλήματα αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρής μορφής της νόσου.

Η Αμφιβληστροειδοπάθεια της Προωρότητας εξελίσσεται σε 5 στάδια βαρύτητας:

• Στάδια 1–2: Ήπια έως μέτρια ανωμαλία στην ανάπτυξη των αγγείων, που συχνά υποστρέφει χωρίς θεραπεία.
• Στάδιο 3: Σοβαρή αγγειακή ανωμαλία με παθολογικά νεοαγγεία και ουλώδη ιστό, απαιτεί έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση.
• Στάδια 4–5: Μερική ή ολική αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, με δυσμενή πρόγνωση για την όραση.

• Πολύ χαμηλό βάρος γέννησης
• Μικρή διάρκεια κύησης
• Υπεροξυγόνωση στη Μονάδα Νεογνών
• Αναπνευστική δυσχέρεια
• Αναιμία και μεταγγίσεις
• Λοιμώξεις
• Εγκεφαλική αιμορραγία

Η πρόληψη στηρίζεται σε δύο βασικούς άξονες:

1. Περιορισμός των παραγόντων κινδύνου στη Μονάδα Νεογνών, όπως ο σωστός έλεγχος της οξυγόνωσης.
2. Έγκαιρη διάγνωση, με αυστηρό πρωτόκολλο βυθοσκόπησης για όλα τα νεογνά υψηλού κινδύνου, σύμφωνα με την ηλικία κύησης και το βάρος γέννησης.

Η έγκαιρη αναγνώριση επιτρέπει τη θεραπεία πριν η πάθηση εξελιχθεί σε αποκόλληση αμφιβληστροειδούς.

Η διάγνωση γίνεται από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο μέσω:

• Βυθοσκόπησης
• Καταγραφής της εξέλιξης των αγγείων
• Παρακολούθησης σύμφωνα με εξατομικευμένο πρόγραμμα επανελέγχων

Η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη για την πρόληψη μόνιμης απώλειας όρασης.

Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της πάθησης:

• Laser φωτοπηξία (diode laser):
  Η βασική θεραπεία στα πρώιμα σοβαρά στάδια, που μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο απώλειας όρασης, εφόσον εφαρμοστεί εγκαίρως.
• Χειρουργική αντιμετώπιση (υαλοειδεκτομή ή σκληρικό μόσχευμα):
  Εφαρμόζεται στα προχωρημένα στάδια όπου υπάρχει αποκόλληση αμφιβληστροειδούς.
• Ενδοφθάλμια φαρμακοθεραπεία (anti-VEGF):
  Χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες περιπτώσεις, συνήθως σε συνδυασμό με laser, όταν υπάρχουν παθολογικά νεοαγγεία.

Κάθε νεογνό υψηλού κινδύνου πρέπει να παρακολουθείται με προκαθορισμένο πρωτόκολλο. Η έγκαιρη θεραπεία μπορεί να προλάβει την εξέλιξη σε αποκόλληση αμφιβληστροειδούς και να διασφαλίσει την καλύτερη δυνατή μακροπρόθεσμη όραση.