Τι είναι ο καταρράκτης;

Ο καταρράκτης είναι η θόλωση του κρυσταλλοειδούς φακού του ματιού. Ο φυσικός φακός του ματιού (κρυσταλλοειδής) είναι διαυγής και βρίσκεται πίσω από την ίριδα. Μέσα από αυτόν περνάει το φως για να φτάσει στη συνέχεια στον αμφιβληστροειδή χιτώνα στην οπίσθια επιφάνεια του ματιού. Με την πάροδο της ηλικίας, ο φακός αυτός χάνει την αρχική του σύσταση και θολώνει (γεροντικός καταρράκτης). Σε μελέτες που έχουν γίνει, η συχνότητα του καταρράκτη είναι 50% σε ανθρώπους ηλικίας μεταξύ 65 – 74 ετών και αυξάνεται σε 70% σε ηλικίες άνω των 75 ετών. Η συνηθισμένη αυτή ασθένεια δεν είναι προνόμιο μόνο των ηλικιωμένων. Νεαρά άτομα, ακόμα και βρέφη, μπορεί να παρουσιάσουν καταρράκτη. Είναι δυνατό να προκληθεί, δηλαδή, και από άλλες αιτίες (τραυματισμοί, φάρμακα, ασθένειες, ακτινοβολίες) ή ακόμα και να υπάρχει από τη γέννηση (συγγενής καταρράκτης).

Ο καταρράκτης μπορεί να εμφανιστεί για πολλούς λόγους. Ο πιο συχνός είναι η ηλικιακή εκφύλιση του κρυσταλλοειδούς φακού, που οδηγεί σε σταδιακή θόλωσή του. Τραυματισμοί στο μάτι ή προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν την εμφάνισή του. Ορισμένα φάρμακα, όπως η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών, αυξάνουν τον κίνδυνο, ενώ συστηματικές παθήσεις όπως ο διαβήτης ή χρόνια φλεγμονή επιβαρύνουν την υγεία του φακού. Η έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία παίζει επίσης σημαντικό ρόλο, καθώς η UV ακτινοβολία επιταχύνει τη θόλωση. Σε κάποιες περιπτώσεις, ο καταρράκτης μπορεί να είναι συγγενής, οφειλόμενος σε γενετικούς παράγοντες ή ενδομήτρια προβλήματα.

• Μειωμένη μακρινή ή κοντινή όραση

• Εξασθένηση στην αντίληψη των χρωμάτων

• Θάμβος & μείωση της ευαισθησίας των αντιθέσεων σε φωτεινό περιβάλλον.

• Εμφάνιση ή επιδείνωση μυωπίας.

• Λάμψεις και αντανακλάσεις γύρω από ορισμένα αντικείμενα (όπως ακτίνες γύρω από τα φώτα των αυτοκινήτων κατά την βραδινή οδήγηση).

Όλα τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν τις καθημερινές δραστηριότητες:

• Οδήγηση (ειδικά το βράδυ).

• Διάβασμα ή παρακολούθηση τηλεόρασης.

• Γράψιμο ή άλλες ασχολίες που απαιτούν λεπτομερή παρατήρηση των αντικειμένων.

Η διάγνωση καταρράκτη γίνεται με πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο. Η εξέταση περιλαμβάνει μέτρηση οπτικής οξύτητας, σχολαστικό έλεγχο του κρυσταλλοειδούς φακού για εντοπισμό θόλωσης και αξιολόγηση της κατάστασης του αμφιβληστροειδούς και των υπόλοιπων οφθαλμικών δομών, ώστε να αποκλειστούν συνοδές παθήσεις. Με τον τρόπο αυτό εκτιμάται τόσο ο βαθμός του καταρράκτη όσο και ο πραγματικός αντίκτυπός του στην όραση.

Στα αρχικά στάδια του καταρράκτη, η αλλαγή των γυαλιών μπορεί να βοηθήσει σε κάποιο βαθμό. Όταν, όμως, η θόλωση του φακού προχωρήσει, τότε η μόνη θεραπεία είναι η χειρουργική. Συντηρητική θεραπεία για τον καταρράκτη με κολλύρια δεν υπάρχει.

Προετοιμασία: Η παραμονή στην Athens Vision θα είναι τρίωρη. Μισή περίπου ώρα πριν από την επέμβαση γίνεται ενστάλαξη κολλυρίων. Σε κάποιες ειδικές περιπτώσεις δίνεται και προεγχειρητική αγωγή για τις τελευταίες 2-3 ημέρες πριν από την επέμβαση.

Επέμβαση: Η επέμβαση για τον καταρράκτη έχει συνήθως διάρκεια 15 περίπου λεπτών. Κατά την διάρκεια της ο χειρουργός θα αφαιρέσει τον καταρράκτη με υπέρηχο ή laser από μια μικροσκοπική τομή 1,4 εώς 2,7 χιλιοστών. Στη συνέχεια από την ίδια τομή θα τοποθετηθεί ο νέος ενδοφακός που ξεδιπλώνεται μέσα στο μάτι.

Δεν χρησιμοποιούνται ράμματα και το μάτι παραμένει ανοικτό χωρίς επιδέσμους.

Οι υπέρηχοι της δεκαετίας του ‘70 που χρησιμοποίησε πρώτος ο Charles Kellman δεν έχουν καμία σχέση με τις ψηφιακές μηχανές υπερήχων του 2007. Η «νέα γενιά» υπέρηχων στην αφαίρεση του καταρρακτικού φακού έχει εμφανή πλεονεκτήματα. Η Athens Vision έχει επενδύσει στην πιο σύγχρονη τεχνολογία αφαίρεσης του καταρράκτη και χρησιμοποιεί τα συστήματα Infinity OΖil, Aqualase, Legacy 20000 και Accurus 800 με τα οποία η αφαίρεση του καταρράκτη μπορεί να γίνει με χρήση οριζόντιας ταλάντωσης υπερήχων (νέας γενιάς κρυο-υπέρηχος), με ψηφιακό έλεγχο του εύρους (σταθερού/ διακοπτόμενου/ μεταβαλλόμενου) της ταλάντωσης και της ενδοφθάλμιας ροής φυσιολογικού ορού και πίεσης.

Έχουμε επίσης την δυνατότητα αφαίρεσης του καταρράκτη με χρήση μικροώσεων ύδατος χωρίς την χρήση υπερήχου ή Laser.

Η πρόληψη του καταρράκτη περιλαμβάνει τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 50 ετών, καθώς και προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία με τη χρήση γυαλιών ηλίου που διαθέτουν πιστοποιημένο UV φίλτρο. Η σωστή ρύθμιση χρόνιων παθήσεων, όπως ο διαβήτης, μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο, όπως επίσης και η αποφυγή τραυματισμών ή αλόγιστης χρήσης φαρμάκων που μπορεί να επηρεάσουν τον φακό.

Η άποψη πως ο καταρράκτης πρέπει να «ωριμάσει» δεν υιοθετείται από τους σύγχρονους Οφθαλμιάτρους. Σε αυτό συνέβαλαν οι εξελίξεις στην μικροχειρουργική του οφθαλμού που έκαναν την επέμβαση πιο ασφαλή και ανώδυνη. Είναι μάλιστα ευκολότερη όταν ο καταρράκτης δεν είναι ιδιαίτερα σκληρός αφού σύμφωνα με όλες τις νέες τεχνικές ο καταρράκτης θρυμματίζεται μέσα στο μάτι, οπότε ο «μαλακός» καταρράκτης αφαιρείται πιο εύκολα. Στον πολύ προχωρημένο καταρράκτη ακόμα και σήμερα είμαστε υποχρεωμένοι σε ορισμένες περιπτώσεις να εφαρμόσουμε παλαιότερες τεχνικές στερώντας από τον ασθενή πολλά από τα πλεονεκτήματα της σύγχρονης μικροχειρουργικής.

Στην Athens Vision θεωρούμε ότι συντρέχει λόγος αφαίρεσης του καταρράκτη όταν προκαλεί συμπτώματα όρασης στον ασθενή. Συνήθως ο ασθενής παραπονιέται για πρόβλημα στην οδήγηση ιδιαίτερα το βράδυ, αναφέρει ότι τα γυαλιά του θέλουν όλο και πιο συχνά αλλαγή, υπάρχει πρόβλημα στο ράψιμο, στην τηλεόραση, στο διάβασμα κλπ. Παρόλα αυτά, επειδή το θάμβος της όρασης είναι προοδευτικό, δεν γίνεται πάντοτε άμεσα αντιληπτό από τον ασθενή.

Η ποιότητα και το πραγματικό κόστος των ενδοφακών που χρησιμοποιούνται στην επέμβαση του καταρράκτη διαφέρουν σημαντικά. Στην Athens Vision έχουμε επιλέξει μόνο επώνυμους ενδοφακούς από τις Η.Π.Α και την Ευρώπη. Οι ενδοφακοί αυτοί έχουν πιστοποίηση ποιότητας υλικού, κορυφαία οπτικά χαρακτηριστικά πολύ πάνω από το μέσο όρο (ασφαιρικές επιφάνειες, μεγάλες οπτικές ζώνες, υδρόφοβο ακρυλικό υλικό, δυνατότητα εισαγωγής από τομή <2mm, τορική επιφάνεια, ειδικά φίλτρα απορρόφησης της υπεριώδους ακτινοβολίας, περιθλαστική κατασκευή).

Μπορείτε να ενημερωθείτε από τον ειδικό σύμβουλο επεμβάσεων για τους ενδοφακούς του καταρράκτη που χρησιμοποιούμε καθώς επίσης και για τους πολυεστιακούς ενδοφακούς που αποτελούν την κορυφαία τεχνολογία αιχμής στον χώρο.

Οι ιατροί της Athens Vision υπήρξαν πρωτοπόροι τόσο στον Ελληνικό όσο και στον Ευρωπαϊκό χώρο στην εξέλιξη της τεχνολογίας αυτής (ένα από τα δώδεκα κέντρα της Ευρωπαϊκής πολυκεντρικής μελέτης), έχουν εκπαιδεύσει πολλούς συναδέλφους τους και διαθέτουν την απαιτούμενη εμπειρία στην νέα αυτή τεχνολογία.

O γιατρός της Athens Vision σας περιγράφει με σαφήνεια και κάθε λεπτομέρεια τις σπάνιες επιπλοκές μιας επέμβασης καταρράκτη (μόλυνση, φλεγμονή, διαθλαστικό σφάλμα, πρόπτωση υαλώδους, κορεκτοπία, φακοδόνηση, γλαύκωμα, αποκόλληση, αστιγματισμός, αποκέντρωση του ενδοφακού, θόλωση οπισθίου περιφακίου, απώλεια οπτικής οξύτητας, αιμορραγία κ.α)

Οι επιπλοκές αυτές σε έμπειρα χέρια που εργάζονται με το δικό τους εξοπλισμό και σε ένα άρτια οργανωμένο χώρο είναι εξαιρετικά σπάνιες. Το μεγαλύτερο, ίσως, πλεονέκτημα της Athens Vision είναι η παρουσία εξειδικευμένων χειρουργών όλων των υποειδικοτήτων, ώστε να είναι δυνατή η άμεση και συλλογική αντιμετώπιση των σπανιότατων αυτών επιπλοκών διασφαλίζοντας έτσι το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Όταν ο καταρράκτης αφαιρεθεί και ο ενδοφακός τοποθετηθεί στη θέση του, δεν είναι δυνατό να εμφανιστεί ποτέ ξανά. Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις κάποιοι ενδοφακοί έχουν «θολώσει» λόγω αστοχίας του υλικού κατασκευής τους και χρειάστηκε να αντικατασταθούν με άλλους.

Αυτό που συμβαίνει αρκετά συχνά (15-30%) είναι η δημιουργία μιας μεμβράνης πίσω από τον φακό (θόλωση του οπίσθιου περιφακίου) που περιορίζει λίγο ή περισσότερο την όραση. Αυτό μπορεί να συμβεί μόνο μια φορά στη ζωή του ασθενούς και αντιμετωπίζεται χωρίς νέα εγχείρηση με ένα ειδικό laser (Nd: Yag Laser).